Kalp-damar hastalığı önlenebilir ölümlerin başında gelir ve risk, belirti vermeden yıllar önce ölçülebilir. Bu alanda amaç bir sayı üretmek değil, riskinizi yaşınıza uygun eşiklerle sınıflamak ve düşürülebilir olanı ayırmaktır.
| Ölçüm | Yöntem | Tekrar | Okuma notu |
|---|---|---|---|
| On yıllık kalp-damar riski | SCORE2 / SCORE2-OP hesabı (yaş, cinsiyet, sigara, sistolik KB, HDL dışı kolesterol) | Başlangıç, 6. ay, 12. ay | Yaşa bağlı eşik: <50 yaş %7,5, 50-69 yaş %10 |
| Kan basıncı | Ofis ölçümü + 7 günlük ev ölçüm protokolü | Her durak | Ev ortalaması ≥135/85 hipertansiyon karşılığı |
| Lipid profili | LDL, HDL, trigliserid, HDL dışı kolesterol; genişletilmişte Lp(a) ve apoB | Başlangıç, 6. ay | Lp(a) ömürde bir kez yeterli |
| Efor kapasitesi | Kardiyopulmoner efor testi (genişletilmiş kademe) | Başlangıç, 12. ay | VO₂ zirvesi; hata payı %5-8 |
| Karotis görüntüleme | Ultrason (genişletilmiş kademe, endikasyonla) | Başlangıç | Plak varlığı risk sınıfını yükseltir |
Risk kategorisi düşük ve kan basıncı, LDL hedef aralıkta; yıllık izlem.
Yükselmiş kan basıncı veya orta risk; yaşam tarzı planı, 3. ayda tekrar ölçüm.
Yüksek risk kategorisi, evre 2 hipertansiyon veya çok yüksek LDL; kardiyoloji görüşü açılır, ilaç kararı hekimindir.
Raporun kalp-damar satırı risk kategorisini, ev kan basıncı ortalamasını ve LDL durumunu tek cümlelik açıklamayla verir. Yüzde değeri hastaya doğrudan gösterilmez; hekim görüşmede anlatır.
Kurgusal bir örnek: durum etiketi, hekim açıklaması ve kanıt etiketli öneriler. Sayısal skorlar hastaya doğrudan gösterilmez.
Yüzdeler tek başına yanlış anlaşılır; rapor kategori ve açıklama verir, hekim görüşmede sayıyı bağlamıyla paylaşır.
İlaç kararı program hekimi ve gerekirse kardiyoloji uzmanına aittir; kural motoru yalnız görüşme açar.
Risk hesabı birden çok etkeni birlikte değerlendirir; tek yüksek değer her zaman yüksek risk anlamına gelmez, hekim bütüne bakar.
Ön görüşmede kademe ve ölçüm kapsamı birlikte belirlenir.